ISO/IEC 17025:2017

 

Tiêu chuẩn ISO/IEC 17025 được xây dựng nhằm thúc đẩy sự tin cậy trong hoạt động của các phòng thí nghiệm. Bằng sự tuân thủ những yêu cầu trong tiêu chuẩn, phòng thí nghiệm chứng tỏ mình hoạt động có năng lực và có khả năng cung cấp các kết quả có giá trị sử dụng. So với phiên bản cũ, phiên bản 2017 yêu cầu phòng thí nghiệm hoạch định và thực hiện các hành động nhằm giải quyết rủi ro và cơ hội để đạt được các kết quả tốt hơn, ngăn ngừa những ảnh hưởng tiêu cực. Phòng thí nghiệm áp dụng tiêu chuẩn ISO/IEC 17025 bao gồm một hay nhiều hoạt động như: thử nghiệm, hiệu chuẩn, lấy mẫu liên quan đến việc thử nghiệm hoặc hiệu chuẩn sau đó.

 

Yêu cầu chung của tiêu chuẩn ISO/IEC 17025:2017 bao gồm: tính khách quan và bảo mật. Tính khách quan là sự thể hiện của tính vô tư. Vô tư có nghĩa là không có xung đột về lợi ích hoặc xung đột về lợi ích được giải quyết sao cho không ảnh hưởng đến các hoạt động sau đó của phòng thí nghiệm. Tiêu chí khách quan là tiêu chí bắt buộc các hoạt động thí nghiệm phải được tổ chức và quản lý tuân thủ quy định này. Lãnh đạo phòng thí nghiệm phải cam kết thực hiện, phòng thí nghiệm chịu trách nhiệm đối với tính khách quan trong hoạt động, không được cho phép các áp lực thương mại, tài chính hoặc các áp lực khác làm ảnh hưởng đến tính khách quan. Phòng thí nghiệm phải nhận diện các rủi ro đối với tính khách quan một cách liên tục. Các rủi ro nảy sinh từ các hoạt động hoặc từ các mối quan hệ của phòng thí nghiệm hoặc các mối quan hệ của nhân sự phòng thí nghiệm. Khi nhận diện rủi ro, phòng thí nghiệm phải chứng tỏ loại bỏ hoặc giảm thiểu rủi ro đó. Mối quan hệ đe dọa tính khách quan có thể do quyền sở hữu, ví dụ: phòng thí nghiệm tự hiệu chuẩn các thiết bị của công ty sở hữu mình, có rủi ro về áp lực lên tính khách quan của kết quả…

 

Bên cạnh đó, tính bảo mật là một trong hai yêu cầu mà phòng thí nghiệm phải cam kết và chịu trách nhiệm đảm bảo. Các thông tin cần được bảo mật bao gồm thông tin thu được hoặc tạo ra trong quá trình thực hiện các hoạt động thí nghiệm. Khách hàng phải được thông báo trước về việc bảo mật, các thông tin phòng thí nghiệm dự định công khai, thông tin khách hàng công khai hoặc thông tin hai bên thống nhất công khai. Trong trường hợp luật pháp yêu cầu hoặc theo thỏa thuận hợp đồng để cung cấp thông tin bí mật thì khách hàng phải được thông báo về thông tin được phòng thí nghiệm cung cấp cho bên thứ 3 (trừ trường hợp luật pháp ngăn cấm). Các nguồn thông tin về khách hàng thu được từ nguồn khác, ví dụ như bên khiếu nại, cơ quan chức năng…thì không được xem là thông tin của khách hàng, phòng thí nghiệm phải bảo mật không được chia sẻ với khách hàng (trừ trường hợp người cung cấp thông tin đồng ý).

 

Về hệ thống quản lý, phòng thí nghiệm phải thiết lập và duy trình hệ thống quản lý phù hợp với TCVN ISO 9001:2017 hoặc tối thiểu phải giải quyết các vấn đề sau: tài liệu hệ thống quản lý, kiểm soát tài liệu hệ thống quản lý, kiểm soát hồ sơ, hành động để giải quyết rủi ro và cơ hội, cải tiến, hành động khắc phục, đánh giá nội bộ, xem xét lãnh đạo.

 

Để phòng thí nghiệm có kết quả đạt độ tin cậy cao, nguồn lực đóng vai trò quan trọng và then chốt. Phòng thí nghiệm phải có sẵn nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị, các hệ thống và dịch vụ hỗ trợ cần thiết để quản lý và thực hiện các hoạt động thí nghiệm của mình.

 

Thiết bị đo phải có khả năng đạt được độ chính xác  đo lường hoặc độ không đảm bảo đo cần thiết để cho ra kết quả có giá trị sử dụng. Các thiết bị này phải được hiệu chuẩn, thiết lập liên kết chuẩn đo lường của kết quả được báo cáo. Việc hiệu chuẩn thiết bị phải được thiết lập chương trình để được xem xét, điều chỉnh khi cần để duy trì sự tin cậy về tình trạng hiệu chuẩn.

 

Liên kết chuẩn đo lường là một yêu cầu bắt buộc mà các phòng thí nghiệm phải tuân thủ. Phòng thí nghiệm phải thiết lập và duy trì liên kết chuẩn đo lường cho các kết quả đo của mình bằng một chuỗi không đứt đoạn các phép hiệu chuẩn, mỗi phép hiệu chuẩn đóng góp vào độ không đảm bảo đo, liên kết các kết quả đo tới mốc quy chiếu thích hợp.

 

Các chương trình công nhận phù hợp tiêu chuẩn ISO/IEC 17025:2017 trên thế giới giúp tăng cường mối quan hệ hợp tác giữa các phòng thí nghiệm với các tổ chức khác nhằm thúc đẩy quá trình trao đổi thông tin, tăng cường kinh nghiệm, và tăng cường sự hòa hợp của các phương pháp thử và mục tiêu đã định.

 

Việc ra đời và cải tiến tiêu chuẩn ISO/IEC 17025:2017 là một trong những trường hợp phản ánh xu hướng hợp nhất các yêu cầu chung cho một lĩnh vực mà cụ thể là lĩnh vực thử nghiệm/hiệu chuẩn để tạo nên một bộ mặt mới cho luật pháp, thương mại, kinh tế và kỹ thuật quốc tế.

 

Đăng bài: Mỹ Dung